Wat zijn staatsobligaties?

Leer alles over staatsobligaties: waaronder wat deze inhouden, hoe deze werken en waarom deze in prijs bewegen.

Een staatsobligatie is een vorm van een op schuld gebaseerde investering, waarbij u geld leent aan een overheid tegen een afgesproken rentetarief. Overheden gebruiken deze om fondsen te werven die besteed kunnen worden aan nieuwe projecten of infrastructuur. Investeerders ontvangen hierdoor regelmatig een rendement.

Hoe werken staatsobligaties?

Wanneer u een staatsobligatie koopt, leent u aan de overheid voor een afgesproken tijdsperiode een geldbedrag. In ruil daarvoor betaalt de overheid u regelmatig een vaste rente, bekend als de rentevergoeding. Hierdoor is een obligatie een aandeel met een vast inkomen.

Wanneer de obligatie afloopt, zult u uw initiële investering terugkrijgen. De dag dat u deze terugkrijgt, heet de vervaldatum. Obligaties hebben diverse vervaldata – u kunt een obligatie kopen die binnen een jaar afloopt of een die pas na 30 jaar vervalt.

Voorbeeld staatsobligatie

U heeft bijvoorbeeld €10,000 geïnvesteerd in een 10-jarige staatsobligatie met een jaarlijkse rentevergoeding van 5%. U ontvangt van de overheid een rente van 5% van de €10,000. Op de vervaldatum krijgt u uw initiële investering van €10,000 terug.

Soorten staatsobligaties

De terminologie rondom obligaties kan tot verwarring leiden - ieder land gebruikt namelijk een andere term.

Britse staatsobligaties staan bijvoorbeeld bekend als gilts. De afloop van iedere gilt wordt in de naam vermeld, dus een Britse staatsobligatie die afloopt in twee jaar wordt een 2-jaarlijkse gilt genoemd.

In de VS worden obligaties echter ‘treasuries’ genoemd. Treasuries kunnen worden verdeeld in drie brede categorieën:

  • Treasury bills (T-bills) lopen af binnen een jaar
  • Treasury notes (T-notes) lopen af binnen 1 tot 10 jaar
  • Treasury obligaties hebben een afloop van meer dan 10 jaar

Andere landen zullen weer andere namen gebruiken voor obligaties – als u dus wenst te handelen in obligaties, anders dan die van de VS of het VK, kunt u het beste iedere markt apart onderzoeken.

Geïndexeerde obligaties

U kunt ook staatsobligaties kopen zonder vaste rentevergoedingen – in plaats daarvan bewegen rentebetalingen overeenkomstig met inflatietarieven. In het VK worden deze geïndexeerde gilts genoemd en de rentevergoeding beweegt mee met de Britse consumentenprijzenindex (RPI). In de VS worden deze treasury inflation-protected securities (TIPS) genoemd.

Staatsobligaties kopen en verkopen

Net zoals aandelen, kunnen staatsobligaties worden gehouden als een investering of worden verkocht aan andere beleggers op de vrije markt.

Laten we kijken naar het onderstaande voorbeeld en stellen dat uw 10-jarige obligatie over vijf jaar afloopt en dat u elders een betere investering heeft vastgesteld. U wilt uw obligatie verkopen aan een andere investeerder. Er zijn echter betere investeringskansen en uw 5% rentevergoeding lijkt nu veel minder aantrekkelijk. Om het tekort te compenseren, verkoopt u uw obligatie voor minder dan de initiële investering van €10,000.

Een investeerder die de obligatie koopt, ontvangt nog steeds dezelfde rentevergoeding – 5% van €10,000. Het rendement zal echter hoger zijn, omdat zij minder hebben betaald om hetzelfde bedrag te ontvangen.

Een obligatieprijs die overeenkomt met de nominale waarde staat bekend als a pari handelen – als de prijs daalt onder pari, wordt er gehandeld onder de huidige marktwaarde en als de prijs stijgt wordt er gehandeld tegen een premie.

 

Welke factoren beïnvloeden de prijzen van staatsobligaties?

Vraag en aanbod

Net als ieder financieel product worden staatsobligaties bepaald door vraag en aanbod. Het aanbod van staatsobligaties wordt bepaald per overheid, die nieuwe obligaties zal uitgeven indien dit nodig is. De vraag voor obligaties hangt af tot in hoeverre de investering aantrekkelijk is.

Rentetarieven kunnen een grote invloed hebben op de vraag voor obligaties. Als de rentetarieven lager zijn dan de rentevergoeding van een obligatie, zal de vraag voor die obligatie stijgen, aangezien deze een betere investering is. Echter, als de rentetarieven hoger zijn dan de rentevergoeding van de obligatie, zal de vraag dalen.

De obligatie en de afloopdatum

Nieuw uitgegeven staatsobligaties zullen altijd worden gequote tegen de huidige rentetarieven, wat betekent dat deze (bijna) tegen de marktwaarde verhandeld worden. Wanneer de obligatie de afloopdatum bereikt, wordt de initiële investering uitgekeerd.

Het aantal overgebleven rentebetalingen vóór de vervaldatum zal de obligatieprijs ook beïnvloeden.

Kredietbeoordelingen

Staatsobligaties worden doorgaans beschouwd als investeringen met een laag risico, omdat de kans dat een overheid niet aan de betaling voldoet vrij laag is. Wanprestaties kunnen wel voorkomen en een risicovollere obligatie wordt normaal gesproken verhandeld tegen een lagere prijs dan een obligatie met een lager risico en een vergelijkbaar rentetarief.

De belangrijkste methode om het risico van een wanprestatie van een overheid te meten is aan de hand van de beoordeling van de drie belangrijkste kredietbeoordelaars – Standard and Poor’s, Moody’s en Fitch.

Risico's van staatsobligaties

U zult waarschijnlijk investeerders horen zeggen dat een staatsobligatie een investering met een laag risico is. Aangezien in theorie een overheid altijd extra geld kan drukken om te voldoen aan haar schulden, krijgt u altijd uw geld terug wanneer de obligatie afloopt.

In werkelijkheid ligt het net iets ingewikkelder. In het geval van de Griekse schuldencrisis bijvoorbeeld, is de overheid niet altijd in staat om meer geld te produceren. Zelfs wanneer zij wel de mogelijkheid hebben, kunnen er nog steeds wanprestaties optreden.

Afgezien van kredietrisico, zijn er nog een paar andere potentiële valkuilen: waaronder het risico van rentetarieven, inflatie en valuta.

Wat is renterisico?

Renterisico is de kans dat stijgende rentetarieven zullen leiden tot de daling van uw obligatiewaarde. Dit is vanwege de invloed die hoge tarieven hebben op de substitutiekosten van het aanhouden van een obligatie wanneer u elders een betere rente kunt ontvangen.

Wat is inflatierisico?

Inflatierisico is de kans dat stijgende inflatie zal leiden tot de daling van uw obligatiewaarde. Als het inflatietarief de rentevergoeding van uw obligatie overstijgt, zal uw investering verlies lopen. Geïndexeerde obligaties kunnen dit risico helpen verlagen.

Wat is valutarisico?

Valutarisico is alleen van toepassing indien u een staatsobligatie koopt die in een andere valuta wordt uitbetaald dan uw basisvaluta. Indien u dit doet, kunnen fluctuerende wisselkoerstarieven leiden tot de waardedaling van uw investering.

Aan de slag met staatsobligaties

Wanneer een overheid obligaties uitgeeft, gebeurt dit meestal via een obligatieveiling, waar de obligatie wordt gekocht door grote banken of financiële instellingen. Deze instellingen zullen vervolgens de obligaties doorverkopen, vaak naar pensioenfondsen, andere banken en individuele investeerders. Soms verkopen overheden obligaties direct aan individuele investeerders.

Daarnaast kunt u ook speculeren op staatsobligaties via CFD's. Dit geeft u de mogelijkheid om te handelen in fluctuerende obligatieprijzen via de hefboom, zonder de obligatie daadwerkelijk te kopen of te verkopen.  Leer meer over het handelen in obligaties.

ETF’s zijn fondsen, uitgegeven door de overheid, die de koersen van vastrentende aandelen volgen. Deze hebben vele voordelen wanneer u staatsobligaties koopt en bieden extra liquiditeit en transparantie.  Lees meer over ETF's.

Open nu een rekening

Een rekening openen is gratis, neemt enkele minuten in beslag en u bent niet verplicht om geld te storten of te handelen.

Misschien bent u geïnteresseerd in...

Help & Support

Vind het antwoord op uw vraag over uw rekening of onze diensten.

Vind uw antwoord

Of stel uw vraag over het openen van een rekening door te bellen naar  +31 20 794 6610 of te e-mailen naar  info.nl@ig.com.

CFD’s zijn complexe instrumenten en brengen vanwege het hefboomeffect een hoog risico mee van snel oplopende verliezen. 79% van de retailbeleggers lijdt verlies op de handel in CFD’s met deze aanbieder.
Het is belangrijk dat u goed begrijpt hoe CFD's werken en dat u nagaat of u zich het hoge risico op verlies kunt permitteren.
CFD’s zijn complexe instrumenten en brengen vanwege het hefboomeffect een hoog risico mee van snel oplopende verliezen.